Κέα (Τζια) ή Κύθνος

Η ετυμηγορία μας

Η σύντομη απάντηση: Κέα (Τζια) για την πιο εύκολη κυκλαδίτικη απόδραση από την Αθήνα — μία ώρα με πλοίο από το Λαύριο, αγαπημένη των Αθηναίων για σαββατοκύριακο, με τον σημαντικό αρχαιολογικό χώρο της Καρθαίας και τον διάσημο Λέοντα. Κύθνος για ελαφρώς καλύτερες παραλίες, για τα ιαματικά λουτρά και για πιο ήσυχη γενική αίσθηση. Οι συνολικές βαθμολογίες είναι ίδιες (3.5 και 3.5), και τα δύο νησιά μοιάζουν πραγματικά στον χαρακτήρα — αλλά η διαφορά στην πρόσβαση, με την Κέα δραματικά ευκολότερη από την Αθήνα, και οι μικρές διαφορές χαρακτήρα αρκούν για να κρίνουν την επιλογή. Για Αθηναίους: Κέα, σχεδόν πάντα. Για όποιον έρχεται από αλλού: η Κύθνος υπερτερεί οριακά.

Το ζήτημα της πρόσβασης από την Αθήνα είναι καθοριστικό

Είναι η μεγαλύτερη διαφορά ανάμεσα στα δύο νησιά. Στην Κέα πηγαίνεις από το Λαύριο, όχι από τον Πειραιά — και το Λαύριο βρίσκεται στο νοτιοανατολικό άκρο της Αττικής, περίπου μία ώρα από το κέντρο της Αθήνας με αυτοκίνητο ή λεωφορείο. Το πλοίο κάνει άλλη μία ώρα. Συνολικά, από πόρτα σε πόρτα, γύρω στις δύο ώρες. Αυτό είναι περίπου ο μισός χρόνος από κάθε άλλο κυκλαδίτικο νησί — μόνο η διαδρομή Πειραιάς-Άνδρος θέλει δύο ώρες πλοίο, ενώ η Μύκονος τέσσερις με πέντε. Για σαββατοκύριακο από την Αθήνα, η Κέα είναι ουσιαστικά η μόνη επιλογή.

Στην Κύθνο πηγαίνεις και από τον Πειραιά, δυόμισι ως τρεις ώρες, και από το Λαύριο, μιάμιση. Η πρακτική σύνδεση είναι του Λαυρίου: συνολικά από την Αθήνα γύρω στις δυόμισι ώρες, πολύ προσιτό αλλά αισθητά πιο αργό από την Κέα. Για Αθηναίους που προγραμματίζουν και θέλουν πιο ήσυχο νησί, η Κύθνος στέκει. Για αυθόρμητες αναχωρήσεις Παρασκευή βράδυ, η Κέα είναι η προφανής επιλογή.

Η διαφορά στη βαθμολογία πρόσβασης, 4.5 έναντι 3.5, υποτιμά την πρακτική διαφορά — μετριέται με βάση ένα γενικό πρότυπο για τα ελληνικά νησιά, αλλά στο συγκεκριμένο πλαίσιο «σαββατοκύριακο από την Αθήνα» η Κέα είναι 30 με 40 τοις εκατό ευκολότερη.

Παραλίες: η Κύθνος με μετρήσιμη διαφορά

Το 4.2 έναντι 3.8 είναι η δεύτερη μεγαλύτερη πραγματική διαφορά. Και τα δύο νησιά έχουν αξιοπρεπείς παραλίες· η Κύθνος έχει λίγο περισσότερες που ξεχωρίζουν.

Η ταυτότητα της Κύθνου είναι η Κολώνα — μια φυσική αμμώδης λωρίδα που ενώνει το κυρίως νησί με το νησάκι του Αγίου Λουκά, με παραλίες και στις δύο πλευρές της. Το να περπατάς στην άμμο από τη μία παραλία στην άλλη με θάλασσα δεξιά κι αριστερά είναι από τις πιο αξιομνημόνευτες κυκλαδίτικες εμπειρίες. Η Απόκρουση δίπλα έχει ρηχό νερό και καλή άμμο. Τα Λουτρά έχουν την παραλία των ιαματικών, με άμμο ανακατεμένη με βραχώδεις γούρνες. Η Επισκοπή στα δυτικά είναι πιο ήσυχη. Ο συνδυασμός της Κολώνας και του ιαματικού πλαισίου των Λουτρών δίνει στην Κύθνο πιο χαρακτηριστική πρόταση.

Οι παραλίες της Κέας είναι καλές αλλά λιγότερο εμβληματικές. Η Οτζιάς στη βόρεια ακτή είναι η κύρια οργανωμένη — πλατιά άμμος, ρηχά νερά, αγαπημένη οικογενειών. Ο Κούνδουρος στα νοτιοδυτικά έχει μακριά αμμουδιά και μαρίνα. Το Σπαθί στα ανατολικά είναι πιο ήσυχη εναλλακτική. Οι Πίσσες στα νοτιοδυτικά είναι μια όμορφη μακριά αμμουδιά, με λίγη οδήγηση. Καμία δεν φτάνει την ένταση της Κολώνας, αλλά η ποικιλία είναι καλή.

Η αίσθηση του κάθε νησιού

Η Κέα είναι το νησί του αθηναϊκού σαββατοκύριακου, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Η Κορησσία, το κύριο λιμάνι, είναι ψαρολίμανο που δουλεύει, με εστιατόρια και μικρά ξενοδοχεία στην παραλιακή. Η διαδρομή προς την Ιουλίδα, την παραδοσιακή πρωτεύουσα, θέλει δεκαπέντε λεπτά και σε βγάζει σε ένα από τα ομορφότερα διατηρημένα χωριά των Κυκλάδων — καλντερίμια, νεοκλασικά ανακατεμένα με παραδοσιακά, λίγα μικρά μουσεία. Το κοινό τα σαββατοκύριακα είναι κατά κύριο λόγο αθηναϊκό — ιδιοκτήτες εξοχικών, οικογένειες σε τακτική περιφορά, το κοινωνικό μείγμα της Αθήνας μεταφυτεμένο. Οι ξένοι τουρίστες είναι αισθητά λιγότεροι απ' ό,τι σε πιο διάσημα κυκλαδίτικα. Τα εστιατόρια είναι καλά αλλά ακολουθούν αθηναϊκές τιμές και όχι νησιώτικες, δηλαδή είναι λίγο ακριβότερα απ' ό,τι θα περίμενες για ένα μη διάσημο νησί.

Η Κύθνος είναι πιο ήρεμη και πιο τυπικά «παραδοσιακό ελληνικό νησί». Ο Μέριχας, το κύριο λιμάνι, είναι μικρότερος και λιγότερο αναπτυγμένος από την Κορησσία. Η Χώρα, οκτώ χιλιόμετρα στην ενδοχώρα, μοιάζει στη μορφή με την Ιουλίδα αλλά είναι λιγότερο γυαλισμένη και με λιγότερους επισκέπτες. Τα Λουτρά στα βορειοανατολικά είναι το χωριό των ιαματικών — ήσυχη βάση με ένα μικρό ξενοδοχείο-λουτρό και τις φυσικές θερμές γούρνες. Το κοινό είναι πιο ανακατεμένο: κάποιες αθηναϊκές οικογένειες, κάποιοι Ευρωπαίοι, κυρίως Γάλλοι και Ιταλοί, και περισσότεροι επισκέπτες πολλών ημερών παρά του σαββατοκύριακου. Τα εστιατόρια είναι απλούστερα και αισθητά φθηνότερα.

Πρόσβαση και κόστος

Και στα δύο πηγαίνεις κυρίως από το Λαύριο, τον ακτοπλοϊκό κόμβο των δυτικών Κυκλάδων στο νοτιοανατολικό άκρο της Αττικής. Από την Αθήνα ως το Λαύριο θέλει περίπου μία ώρα με αυτοκίνητο, ή λεωφορείο ΚΤΕΛ από το Πεδίον του Άρεως, 6 ως 8 ευρώ, με ωριαία δρομολόγια το καλοκαίρι. Από το Λαύριο, η Κέα απέχει μία ώρα με 10 ως 15 ευρώ και η Κύθνος μιάμιση με 12 ως 18. Η Κύθνος έχει και πλοία από τον Πειραιά, δυόμισι ως τρεις ώρες, 18 ως 25 ευρώ.

Η Κέα είναι αισθητά ακριβότερη — τίμημα της εγγύτητας στην Αθήνα, συν η ζήτηση του αθηναϊκού σαββατοκύριακου. Ξενοδοχείο μεσαίας κατηγορίας στην αιχμή θέλει 90 ως 180 ευρώ τη βραδιά στην Κέα, έναντι 70 ως 140 στην Κύθνο. Τα εστιατόρια βγάζουν 30 ως 50 ευρώ το άτομο στην Κέα, 25 ως 40 στην Κύθνο. Το αυτοκίνητο κοστίζει το ίδιο, 30 ως 45 ευρώ τη μέρα. Για ένα σαββατοκύριακο, η Κέα βγαίνει συνήθως 100 ως 250 ευρώ ακριβότερη για δύο άτομα. Οι βαθμολογίες κόστους το δείχνουν: Κέα 3.0, Κύθνος 3.8 — η Κύθνος πράγματι φθηνότερη.

Και στα δύο χρειάζεσαι ρεαλιστικά αυτοκίνητο ή μηχανάκι για σωστή εξερεύνηση. Η Κέα παίρνει 4/5 στην ανάγκη οχήματος, η Κύθνος 3/5 επειδή είναι μικρότερη. Λεωφορείο υπάρχει και στα δύο, αλλά με περιορισμένα δρομολόγια και ώρες.

Πόσες μέρες;

Η Κέα βγαίνει ως σαββατοκύριακο, από Παρασκευή ως Κυριακή ή δύο-τρεις νύχτες. Μία μέρα για την Ιουλίδα και τον Λέοντα. Μία για την πεζοπορία στην αρχαία Καρθαία και μια παραλία. Προαιρετικά τρίτη μέρα για την Οτζιά ή τον Κούνδουρο και πιο αργό ρυθμό. Οι περισσότεροι Αθηναίοι κάνουν δύο νύχτες· κάποιοι μένουν τέσσερις ή πέντε το καλοκαίρι.

Η Κύθνος θέλει τρεις ως πέντε μέρες. Μία για τη Χώρα και τα ιαματικά στα Λουτρά. Μία για την Κολώνα, που αξίζει ολόκληρη μέρα. Μία για την περιοχή του Μέριχα και τις μικρότερες παραλίες. Προαιρετικά τέταρτη και πέμπτη για πιο αργή εξερεύνηση ή για πεζοπορία σε εγκαταλειμμένα χωριά της ενδοχώρας. Ο μεγαλύτερος χρόνος του πλοίου κάνει τη μεγαλύτερη παραμονή πιο λογική.

Η ειλικρινής ετυμηγορία

Για Αθηναίους που θέλουν γρήγορη κυκλαδίτικη απόδραση: Κέα, σχεδόν χωρίς εξαίρεση. Το πλεονέκτημα της πρόσβασης είναι υπαρκτό και ασυναγώνιστο. Για Αθηναίους που θέλουν συγκεκριμένα λιγότερο κόσμο: η Κύθνος στέκει, αλλά το κόστος σε χρόνο είναι πραγματικό. Για όποιον έρχεται εκτός Αθήνας — από τη Θεσσαλονίκη ή από τη Δυτική Ευρώπη με πτήση — η επιλογή είναι πιο ανοιχτή. Η Κύθνος έχει οριακά καλύτερες παραλίες και τα ιαματικά· η Κέα έχει ισχυρότερους αρχαιολογικούς χώρους και πιο περιποιημένη Χώρα. Και τα δύο είναι καλά, αλλά κανένα δεν είναι εξαιρετικό με τον τρόπο που είναι η Νάξος ή η Μήλος — πρόκειται για νησιά που ικανοποιούν διακριτικά, όχι για νησιά που εντυπωσιάζουν. Μια σημείωση ειλικρίνειας: πολλοί αναγνώστες τα σκέφτονται ως κυκλαδίτικες εναλλακτικές των διάσημων — Μύκονος, Σαντορίνη, Πάρος — και απογοητεύονται, επειδή περίμεναν ίδια ποιότητα με χαμηλότερες τιμές και λιγότερο κόσμο. Η Κέα και η Κύθνος πραγματικά δεν ανταγωνίζονται τα διάσημα κυκλαδίτικα σε ποιότητα παραλιών, σε εστιατόρια ή σε ατμόσφαιρα — είναι ένα σκαλί πιο κάτω σε αυτά, με αντάλλαγμα την εγγύτητα στην Αθήνα και τον λιγότερο κόσμο. Ο κατάλληλος αναγνώστης γι' αυτά τα νησιά είναι εκείνος που έχει ως πρώτο κριτήριο την «εύκολη κυκλαδίτικη εμπειρία από την Αθήνα» και όχι την «καλύτερη κυκλαδίτικη εμπειρία συνολικά». Ο συνδυασμός τους σε ένα ταξίδι — τρεις μέρες Κέα και τρεις Κύθνο, δηλαδή ένα εξαήμερο στις δυτικές Κυκλάδες — λειτουργεί ωραία για όποιον θέλει να δει και τα δύο πριν δεσμευτεί στα πιο διάσημα.