Αμοργός ή Αστυπάλαια

Η ετυμηγορία μας

Η σύντομη απάντηση: Αμοργός για τους απόκρημνους βράχους και τη φημισμένη Χοζοβιώτισσα, για μπάνια στο ύφος του «Απέραντου Γαλάζιου», και για ένα μακρόστενο νησί με πολλά ξεχωριστά σημεία βάσης. Αστυπάλαια για την εμβληματική Χώρα στον λόφο με τους οκτώ ανεμόμυλους, για το σχήμα πεταλούδας με το απομακρυσμένο δυτικό μισό, και για το πρακτικό πλεονέκτημα του αεροδρομίου. Οι συνολικές βαθμολογίες είναι κοντά (Αμοργός 4.0, Αστυπάλαια 3.8), και τα δύο νησιά τηρούν την υπόσχεση του «απομακρυσμένου ελληνικού νησιού», και η επιλογή καταλήγει στο αν θέλεις κυκλαδίτικη ατμόσφαιρα με μια δόση κινηματογραφικής γοητείας (Αμοργός) ή πιο απομονωμένη δωδεκανησιακή αίσθηση με μια εντυπωσιακή μεσαιωνική πρωτεύουσα (Αστυπάλαια).

Το μοναστήρι και η χώρα — το χαρακτηριστικό θέαμα του κάθε νησιού

Η ταυτότητα της Αμοργού είναι η Χοζοβιώτισσα, χτισμένη μέσα σε κάθετο βράχο πάνω από το Αιγαίο τον 11ο αιώνα. Η λευκή πρόσοψη αναδύεται από τον γκρίζο βράχο σαν να φύτρωσε εκεί· ο μόνος δρόμος είναι μια σκάλα από τον δρόμο ψηλά. Οι επισκέπτες μπαίνουν από μια στενή πόρτα, περνούν από το μικρό παρεκκλήσι, και παραδοσιακά οι μοναχοί τους προσφέρουν ένα ποτηράκι ψημένη ρακή, τη συμβολική υποδοχή του μοναστηριού. Η θέα από το μικρό μπαλκόνι — τριακόσια μέτρα κάθετα κάτω σε τιρκουάζ νερό — είναι από τις σπουδαίες ελληνικές θέες. Αυτή η μία εμπειρία αρκεί για πολλούς ταξιδιώτες ώστε να δικαιολογήσουν το ταξίδι.

Η ταυτότητα της Αστυπάλαιας είναι η Χώρα στον λόφο — μια απότομη συστάδα ασβεστωμένων σπιτιών που ανεβαίνει κάτω από το μεσαιωνικό κάστρο, χτισμένο το 1207 από τους Βενετούς διοικητές της οικογένειας Querini. Οι οκτώ ανεμόμυλοι στη ράχη ανάμεσα στο κάστρο και τη θάλασσα σχηματίζουν την πιο φωτογραφημένη σιλουέτα του νησιού. Η ανάβαση από το λιμάνι στον Πέρα Γιαλό θέλει δεκαπέντε με είκοσι λεπτά· η θέα από τα τείχη του κάστρου, πάνω από το Αιγαίο ως τα άλλα Δωδεκάνησα, είναι εξαιρετική. Η ίδια η Χώρα μοιάζει παλαιότερη και πιο κατοικημένη από αντίστοιχες κυκλαδίτικες πρωτεύουσες — εν μέρει λόγω της δωδεκανησιακής μείξης βενετσιάνικης και ελληνικής κληρονομιάς.

Παραλίες: πολύ καλές και οι δύο, και οι δύο με κάποιον κόπο

Και τα δύο νησιά παίρνουν 4.0 στις παραλίες — δυνατή βαθμολογία αλλά όχι απόλυτης κορυφής. Ο χαρακτήρας είναι παρόμοιος: καθαρό νερό, μικροί όρμοι, και πρόσβαση που συνήθως συνδυάζει οδήγηση, περπάτημα και προσπάθεια.

Οι παραλίες της Αμοργού απλώνονται κατά μήκος της μακριάς ακτής από βορρά προς νότο. Ο Μούρος και ο Λεβρωσσός, κοντά στην Αιγιάλη στα βόρεια, είναι οι πιο βατοί — μικροί βοτσαλωτοί όρμοι με καλό μπάνιο. Η Αγία Άννα, η παραλία με το εκκλησάκι από την ταινία κοντά στα Κατάπολα, είναι διάσημη αλλά μικρή και βραχώδης. Η Νικουριά, ένα μικρό νησάκι στα βόρεια όπου φτάνεις με καΐκι από την Αιγιάλη, έχει την καλύτερη άμμο. Και το φημισμένο σημείο για βουτιά κάτω από τη Χοζοβιώτισσα είναι ήρεμο, πολύ βαθύ, με τους βράχους να υψώνονται από πάνω.

Οι παραλίες της Αστυπάλαιας συγκεντρώνονται στο ανατολικό φτερό, το Μέσα Νησί. Το Λιβάδι έχει μακριά αμμουδιά με ρηχό νερό, αγαπημένο των οικογενειών. Το Τζανάκι και οι Πλάκες, νότια από το Λιβάδι, είναι πιο ήσυχες βοτσαλωτές εναλλακτικές. Ο Στενός, στον ισθμό που ενώνει τα δύο φτερά, έχει παραλία σε κάθε πλευρά — ανατολικά με ρηχό νερό, δυτικά με άμμο. Το δυτικό φτερό, το Έξω Νησί, θέλει πραγματική οδήγηση και έχει πιο άγριες παραλίες όπως οι Βάτσες, δέκα χιλιόμετρα από τη Χώρα, και τον Άγιο Κωνσταντίνο, όπου φτάνεις με τετρακίνητο ή με σκάφος. Η ποικιλία είναι καλή για νησί αυτού του μεγέθους.

Η αίσθηση του κάθε νησιού

Η Αμοργός είναι εντυπωσιακή, κάθετη και θεατρική. Το νησί είναι μακρύ και στενό, περίπου τριάντα χιλιόμετρα από βορρά προς νότο και μόλις δύο ως εφτά σε πλάτος, με ορεινή ραχοκοκαλιά. Η διαδρομή από την Αιγιάλη στα Κατάπολα θέλει τριάντα με σαράντα λεπτά και μοιάζει με πραγματικό ταξίδι. Τα Κατάπολα είναι το λιμάνι που δουλεύει — εστιατόρια, ακτοπλοϊκή κίνηση, η πιο αναπτυγμένη βάση. Η Χώρα, έξι χιλιόμετρα στην ενδοχώρα, είναι ένα υπέροχα διατηρημένο χωριό σε λόφο, με πέτρινα σπίτια και ήσυχα σοκάκια. Η Αιγιάλη στα βόρεια έχει πιο χαλαρή ατμόσφαιρα, μικρότερους κόλπους και πιο αργό ρυθμό. Το κοινό γέρνει κυκλαδίτικα — Αθηναίοι, Γάλλοι και Ιταλοί ταξιδιώτες, δύτες λόγω της ταινίας, και μια μερίδα εναλλακτικών επισκεπτών. Τα εστιατόρια είναι πολύ καλά — ιδίως η ταβέρνα του Γιάννη στα Θολάρια, ένα μικρό χωριό πάνω από την Αιγιάλη, ή ο Καπετάν Δήμος στα Κατάπολα.

Η Αστυπάλαια είναι πιο μαζεμένη αλλά απλωμένη από το ανάγλυφο. Τα δύο φτερά της πεταλούδας σημαίνουν σύντομες διαδρομές που όμως μοιάζουν μεγαλύτερες, λόγω των έντονων αλλαγών στο τοπίο. Η Χώρα και ο Πέρα Γιαλός από κάτω είναι το κοινωνικό κέντρο· η Μαλτεζάνα στο ανατολικό φτερό είναι η δεύτερη βάση, με περισσότερες παραλίες. Οι Βάτσες, ο Άγιος Κωνσταντίνος και το άγριο εσωτερικό του Έξω Νησιού μοιάζουν ουσιαστικά πιο απομακρυσμένα. Το κοινό είναι μεγαλύτερο σε ηλικία, πιο ευρωπαϊκό και πιο ήσυχο από τα τυπικά κυκλαδίτικα νησιά — ιδίως Γερμανοί και Γάλλοι, μαζί με Έλληνες από την Αθήνα και το ευρύτερο Αιγαίο. Τα εστιατόρια είναι καλά αλλά λιγότερα — η Αυστραλία, η ιστορική ταβέρνα στην Ντάπια, το Αστροπελός, και τα μικρότερα μαγαζιά στο λιμάνι.

Πρόσβαση και κόστος

Στην Αμοργό φτάνεις ακτοπλοϊκά από τον Πειραιά — περίπου οκτώ ως δέκα ώρες με νυχτερινό συμβατικό, ή τέσσερις ως έξι με ημερήσιο ταχύπλοο μέσω Νάξου και Μικρών Κυκλάδων. Οι περισσότεροι επιλέγουν το ημερήσιο ταχύπλοο. Οι συνδέσεις με άλλες Κυκλάδες — Νάξο, Πάρο, Μύκονο — κάνουν την Αμοργό καλό τερματικό σταθμό για island hopping. Η βαθμολογία πρόσβασης 2.5/5 αποτυπώνει τον σημαντικό αλλά όχι ακραίο χρόνο ταξιδιού.

Η Αστυπάλαια έχει το πλεονέκτημα του αεροδρομίου — καθημερινές πτήσεις από την Αθήνα, μία ώρα απευθείας ή μιάμιση μέσω Λέρου και Καλύμνου, με 60 ως 150 ευρώ η διαδρομή. Υπάρχει και πλοίο από τον Πειραιά, δέκα ως δώδεκα ώρες νυχτερινό, καθώς και συνδέσεις με άλλα Δωδεκάνησα, αλλά η πτήση είναι η συνήθης επιλογή. Παρά το αεροδρόμιο, η Αστυπάλαια παίρνει επίσης 2.5/5 στην πρόσβαση, γιατί η πτήση είναι μικρή και συχνά γεμάτη το καλοκαίρι, ενώ η ακτοπλοϊκή εναλλακτική είναι αργή.

Το κόστος είναι παρόμοιο. Ξενοδοχείο μεσαίας κατηγορίας στην αιχμή θέλει 90 ως 180 ευρώ τη βραδιά στην Αμοργό, 100 ως 200 στην Αστυπάλαια. Τα εστιατόρια βγάζουν 25 ως 45 ευρώ το άτομο και στα δύο. Το αυτοκίνητο 30 ως 50 ευρώ τη μέρα — στην Αστυπάλαια κυρίως ηλεκτρικά, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος, σε αντίστοιχες τιμές. Για μια εβδομάδα, υπολόγισε 700 ως 1.200 ευρώ συνολικά για δύο άτομα σε οποιοδήποτε από τα δύο.

Πόσες μέρες;

Η Αμοργός βγαίνει σε τέσσερις ως έξι μέρες. Δύο με βάση την Αιγιάλη στα βόρεια — παραλίες, πεζοπορία στα Θολάρια, μπάνιο κάτω από το μοναστήρι. Δύο με βάση τα Κατάπολα ή τη Χώρα — Χοζοβιώτισσα, Αγία Άννα, η ίδια η Χώρα, τα σημεία της ταινίας. Προαιρετικά πέμπτη και έκτη μέρα για μια εκδρομή στη Νικουριά ή απλώς για πιο αργό ρυθμό.

Η Αστυπάλαια βγαίνει σε τέσσερις ως πέντε μέρες. Δύο με βάση τη Χώρα και τον Πέρα Γιαλό — η Χώρα, το κάστρο, το μουσείο, οι παραλίες στο Λιβάδι. Μία για το ανατολικό φτερό, τη Μαλτεζάνα και τις μικρές παραλίες της. Μία για σοβαρή εξόρμηση στο δυτικό φτερό — Βάτσες, Άγιος Κωνσταντίνος, οι έρημοι δρόμοι του Έξω Νησιού. Προαιρετικά πέμπτη μέρα για πιο αργό ρυθμό ή για ανάβαση στον Νέγρο.

Η ειλικρινής ετυμηγορία

Εξαρτάται από το τι σε τραβάει συγκεκριμένα. Αν το ζητούμενο είναι η Χοζοβιώτισσα και η κινηματογραφική γοητεία του «Απέραντου Γαλάζιου»: Αμοργός, χωρίς πραγματική εναλλακτική. Αν μετράει περισσότερο η Χώρα στον λόφο με τους ανεμόμυλους και τα ελαφρώς ευκολότερα πρακτικά: Αστυπάλαια. Για όποιον ξέρει ήδη την κυκλαδίτικη ατμόσφαιρα και θέλει κάτι πραγματικά ξεχωριστό: Αστυπάλαια, γιατί η δωδεκανησιακή και κυκλαδίτικη μείξη είναι ασυνήθιστη και η γεωγραφία της πεταλούδας μοναδική. Για όποιον έρχεται πρώτη φορά στα πιο απομακρυσμένα ελληνικά νησιά: η Αμοργός είναι η πιο γνωστή και μάλλον πιο ανταποδοτική επιλογή. Ο συνδυασμός τους σε ένα ταξίδι είναι εφικτός αλλά θέλει πολλή ώρα στο πλοίο, αφού δεν υπάρχει απευθείας σύνδεση και πρέπει να περάσεις από Νάξο ή Πειραιά. Οι περισσότεροι διαλέγουν ένα και κρατούν το άλλο για μελλοντική επίσκεψη. Για όποιον θέλει απομακρυσμένη αλλά όχι ακραία εμπειρία, και τα δύο είναι εξαιρετικά και οι διαφορές τους μικρότερες απ' όσο φαίνονται αρχικά.